BÀI 2: CHỦ NGHĨA DUY VẬT MÁCXÍT

Đối tượng giảng: Học viên trung cấp
LLCT va tương đương.
Thời gian: 4 tiết.
ĐẦU: (15 phút)
* Vị trí, vai trò:
Qua bài 1, chúng ta đã được tìm hiểu những nét cơ bản nhất về triết học nói chung, triết học Mác – Lênin nói riêng.
Vậy: - Triết học là gì?
- Triết học Mác – Lênin là gì?
Triết học là hệ thống các quan điểm lí luận chung nhất về thế giới và về vị trí của con người trong thế giới đó.
Triết học Mác – Lênin là khoa học nghiên cứu về những quy luật chung nhất về tự nhiên, xã hội và tư duy.
Trong bài 1, chúng ta cũng đã được tìm hiểu vấn đề mà mọi trường phái triết học truyền thống đều hướng đến nghiên cứu, đặt mối quan tâm hàng đầu và đưa quan điểm để giải quyết vấn đề này.
- Vấn đề đó là vấn đề gì?
- Nó có nội dung như thế nào?
Vấn đề cơ bản của triết học: giải quyết mối quan hệ giữa tồn tại và tư duy hay vật chất và ý thức.
- Mặt thứ nhất: giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định?
- Mặt thứ hai: ý thức có thể phản ánh trung thực thế giới khách quan hay không? Nói cách khác, con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không?
Việc giải quyết vấn đề này là cơ sở và là điểm xuất phát để phân biệt các trường phái triết học khác nhau trong lịch sử, cũng như phân biệt triết học Mác - Lênin với các trường phía triêt học khác.
Giải quyết vấn đề thứ nhất,chúng ta phân biệt được những trường phái triết học như:
- CNDT: CNDT KQ, CNDT CQ.
- CNDV: CNDV mộc mạc, chất phát thời cổ đại; CNDV siêu hình, máy móc thế kỷ XVII – XVIII; CNDV BC hay CNDV mácxít.
Giải quyết mặt thứ hai, chúng ta phân biệt được những trường phái triết học thuộc thuyết khả tri và thuyết bất khả tri.
Ở đây, tôi không trình bày lại về những trường phái triết học này mà chỉ nhấn mạnh: CNDV BC hay CNDV mácxít - với tính cách là một thành tựu đỉnh cao của TGQ DV, đã tập trung giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức một cách khoa học, trên lập trường duy vật triệt để nhất. Những nội dung và qunan điểm của CNDV mácxít là cơ sở TGQ khoa học để giải quyết hàng loạt những vấn đề khác trong triết học Mác – Lênin và cả trong chủ nghĩa Mác – Lênin; làm hco toàn bộ nhũng quan điểm đó trở thành một khối thống nhất hữu cơ và mang tính lôgic chặt chẽ; làm cho triết học Mác – Lênin trở thành một triết học hoàn bị và triệt để nhất - một hệ thống những quan điểm lí luận khoa học và cách mạng về toàn bộ thế giới, bao gồm tự nhiên, xã hội và tư duy, có vai trò to lớn trong việc định hướng, chỉ đạo hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người.
Vậy, CNDV BC hay CNDV mácxít bao gồm những nội dung, quan điểm gì?
Chúng ta đi vào nghiên cứu bài 2: Chủ nghĩa duy vật mácxít.

* Mục đích, yêu cầu:
+ Mục đích:
- Trang bị những quan điểm của CNDV mácxít - với tính cách là TGQ DVBC và nguyên tắc PPL khoa học, có vai trò to lớn trong trong việc định hướng, chỉ đạo hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn.
- Hình thành niềm tin, lý tưởng vào TGQ mácxít, đồng thời hình thành ý thức tự giác và hành động trong việc vận dụng TGQ đó vào xem xét; đánh giá các hiện tượng của đời sống xã hội, cũng như vận dụng vào thực tiễn công tác của chúng ta ở đơn vị, địa phương.
+ Yêu cầu:
- Nắm được các phạm trù triết học cơ bản như: vật chất, vận động, đứng im, không gian, thời gian, ý thức.
- Nắm được những quan điểm của CNDV mácxít về vật chất, ý thức, về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, về quan điểm khách quan được rút ra từ mối quan hệ đó.
- Phải có sự liên hệ giữa những tri thức lí luận đã học với thực tiễn công tác của bản thân và thực tiễn của đời sống xã hội.

* Phương pháp giảng:
+ Phương pháp thuyết trình.
+ Phương pháp đàm thoại.
+ Phương pháp nêu vấn đề.



* Tài liệu nghiên cứu:
+ Học viện Chính