Gần 200.000 nhà giáo đạt danh hiệu nhà giáo mẫu mực, 2 triệu học sinh thanh lịch, hơn 1200 trường văn hóa… là những con số được Sở GD&ĐT Hà Nội và Công đoàn ngành đưa ra sau 5 năm thực hiện cuộc vận động "Xây dựng nhà trường văn hóa, nhà giáo mẫu mực, học sinh thanh lịch" và ba năm cuộc vận động "Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo". Song, vượt lên những con số ấy, phong trào đã thực sự có sức lan tỏa, tác động đến chất lượng giáo dục. Trong đó, đội ngũ nhà giáo Thủ đô mẫu mực chính là tâm điểm của của cuộc vận động.

Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước phát động cuộc vận động với mong muốn hướng tới những ngôi trường có khung cảnh đẹp, nền nếp, chất lượng và mang dấu ấn thanh lịch của người Hà Nội. Cái đích lớn nhất đã đạt được là tạo ra động lực để những người thầy nêu cao vai trò làm gương trước cộng đồng và xã hội. Với quan niệm, nhà giáo không chỉ truyền đạt tri thức, rèn luyện kỹ năng mà còn là tấm gương để học sinh tin cậy, noi theo về phẩm giá và cách sống ở đời. Từ đây, hơn 6.000 giáo viên đã nhận đỡ đầu cho hơn 10.000 học sinh khó khăn, hàng chục tỷ đồng được quyên góp ủng hộ giáo viên vùng thiên tai; nhiều tấm gương đạo đức, tự học đã trở thành điển hình tiên tiến.

Sự mẫu mực của nhà giáo được xem xét trên ba mặt: dạy học và giáo dục học sinh, tham gia các công việc chung của nhà trường, sống trong gia đình, ở địa bàn dân cư. Đồng thời, được xem xét theo ba chiều quan hệ giữa nhà giáo với học trò, với đồng nghiệp và với cộng đồng xóm giềng đường phố. Từ những tiêu chí chung của ngành, tùy vào hoàn cảnh thực tế, mỗi đơn vị lại bổ sung, làm rõ hơn những yêu cầu trong từng tiêu chí, ví dụ trong tiêu chí phẩm chất tốt thì đặt ra các yêu cầu cụ thể: thế nào là người cán bộ, giáo viên có tinh thần tập thể, ý thức trách nhiệm, tinh thần đoàn kết. Ở tiêu chí chuyên môn giỏi thì định lượng rõ các yêu cầu phải đạt được trong việc tham gia các hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng, việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào bài giảng. Trong tiêu chí phong cách đẹp có nêu rõ các yêu cầu cụ thể về trang phục, tác phong. Để cuộc vận động thực sự thấm nhuần trong toàn trường, ban giám hiệu các trường đã có nhiều hình thức tuyên truyền phong phú như chia sẻ kinh nghiệm, hội thi, bình chọn…

Sức lan toả, lôi cuốn của cuộc vận động đã được chuyển hoá vào mọi mặt hoạt động của từng trường. Nổi bật nhất là việc bồi dưỡng giáo viên, thi giáo viên dạy giỏi, phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm, tham gia đổi mới chương trình, sách giáo khoa (hơn 15.000 sáng kiến kinh nghiệm, hơn 2000 giáo viên dạy giỏi cấp thành phố đã được tuyên dương). Mỗi đơn vị đều tự chọn cho mình những điểm nhấn riêng. Có trường tập trung nâng cao chất lượng chuyên môn làm điểm đột phá, có trường quan tâm tới việc quản lý lao động để tạo dựng và giữ vững thương hiệu, cũng có trường chọn việc đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất, xây dựng khung cảnh trường, lớp làm nền tảng thúc đẩy cuộc vận động.

Qua hơn 5 năm triển khai, mục tiêu của cuộc vận động không phải để công nhận ai là nhà giáo mẫu mực, ai chưa. Bởi đã mang trên mình trọng trách là nhà giáo thì đương nhiên phải mẫu mực. Cái đích lớn nhất là động viên đội ngũ những người thầy hướng tới phẩm chất tốt đẹp nhất để xứng đáng với lòng tin của học sinh, của cha mẹ các em và của toàn xã hội. Bởi thế, hiệu quả không thể đo bằng những con số mà bằng những chuyển biến trong nhận thức và hành động của mỗi đơn vị, mỗi nhà giáo. Mỗi giờ dạy của các thầy, cô giáo các trường tại Hà Nội giờ đây được chuẩn bị, chăm chút nhiều hơn. Mối quan hệ thầy trò, đồng nghiệp, phụ huynh cũng gần gũi, thân thiết hơn... Cuộc vận động vẫn sẽ là một trong những trọng tâm để ngành giáo dục Hà Nội thực hiện thành công việc đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

 Minh Hiền